Diversaj diversaĵoj

 Guy de MAUPASSANT Tiu novelo de Maupassant estis la temo de la literatura konkurso Liro-2010 de la  Ondo de Esperanto, per ĝia traduko mi akiris laŭdan mencion: https://sezonoj.ru/2011/01/liro-2010/   Amiko Ĵozefo Ili intime konatiĝis dum la tuta vintro en Parizo. Kiel ĉiam okazas, ili ne plu interrilatis post la liceo , sed iun vesperon revidis sin en la mondo, jam maljunaj kaj blankharaj, unu daŭre fraŭlo, la alia edzo. S-ro de Merulo loĝis dum ses monatoj en Parizo, kaj dum ses monatoj en sia kasteleto de Torfurbo. Edziĝinte kun filino de kastelmastro, li pasigis vivon trankvilan kaj bonan en maldiligenteco, kiel viro, kiu havas nenion farendan. Kun kvieta temperamento kaj serioza menso, sen klerigaj aŭdacoj nek sendependigaj ribeloj, li pasigis sian tempon milde bedaŭranta la pasintecon, priploranta la hodiaŭajn morojn kaj instituciojn, kaj ĉiumomente ripetanta al sia edzino, kiu levis la okulojn ĉielen, kaj foje ankaŭ la manojn, kiel forta ...

Guy de MAUPASSANT       Tiu novelo de Guy de Maupassant (1850-1893) estis la unua beletraĵo, kiun mi tradukis, mi ne plu memoras precize kiam, eble en 2004. Tiu epoke mi estis komencinto, tial mi devis denove revizii ĝin ĉar eraroj kaj mallertaĵoj abundis... eble kelkaj restas, ne hezitu diri.     La ŝtelisto "Sed mi ja dir as, ke neniu kredos ĝin. - Tamen, rakontu. - Mi bonvolas. Sed mi sentas la bezonon antaŭdiri ke mia rakonto ĉiupunkte veras, kiom ajn neebla ĝi ŝajnas. Nur la pentristoj ne miros, precipe tiuj maljunaj, kiuj konis tiun epokon, en kiu ŝercema spirito tiom regnis, ke ĝi ankoraŭ obsedis nin dum la plej gravaj cirkonstancoj." Kaj la maljuna artisto ekrajdis seĝon. Tio okazis en la manĝoĉambro de hotelo en Barbizon. Li plu diris: "Nu, tiun vesperon ni vespermanĝis ĉe la kompatinda Sorieul, nun mortinta, la plej ekscitiĝinta el ni. Ni estis nur tri: Sorieul, mi, kaj Le Poittevin, mi kredas; sed mi ne aŭdacus aserti ke estis li....

Alphonse ALLAIS    Alphonse Allais (1854-1905) estis ĵurnalisto, verkisto sed precipe... humuristo. Li ankaŭ estis inventisto de liofilizata kafo kies patenton li registrigis en 1881... ja longe antaŭ ol fama svisa firmao ekkomencis produkti ĝin en 1931. Multaj el liaj amuzaj verkoj ne estas tradukeblaj, ĉar li multe uzas vortludojn. Mi tradukis ĉi tiun en 2009 kadre de tradukateliero de la esperanta klubo de Liono.   Mismanovro Iun matenon, oni vidis elŝipiĝi en Honfleur alvenintan per la vaporŝipo de Le Havre, grandan maljunan matroson, maldikan kiel kano, kaj tiel sunbrunan, ke la infanetoj konsideris lin nigrulo. La viro demetis sur la parapeton la tolsakon, kiun li portis, kaj turnis la rigardon ĉiudirekten, kiel homo rekonanta la lokojn. -Nenio ŝanĝiĝis, li murmuris, jen la leŭtenantejo, jen la Hotelo de la Blanka Ĉevalo, jen la eksa vendejo de Deliquaire, jen la urboestroejo . Nu, ili rekonstruis Sankta-Katerinon! Sed ja la homojn li ne rekoni...

Anatole FRANCE   En 2008 mi gvidis tradukatelieron de la esperanto klubo de Liono, ni tradukis novelon de Anatole FRANCE,  (1844-1924) Nobel premiito pri literaturo en 1921. Tiu traduko ankaŭ aperis en la N°222 (aprilo 2010) de la Ĉina esperantlingva beletra revuo Penseo: https://esperantomovado.blogspot.com/2012/08/beletra-revuo-penseo.html Domserva ŝtelo Antaŭ proksimume dek jaroj, ĉu pli, ĉu malpli, mi vizitis porvirinan malliberejon. Ĝi estis malnova kastelo konstruita en la reĝado de Henriko la 4-a, kies altaj ardeztegmentoj superis sombran sudan urbeton ĉe riverbordo. Tiea malliberejestro estis tuj atingonta emeritaĝon. Li havis nigran perukon kaj blankan barbon. Li estis eksterordinara direktoro: li pensis per si mem, kaj havis humanajn sentojn. Li ne iluziiĝis pri la moraleco de siaj tricent enloĝantoj, sed li ne taksis ĝin iomege sub la moraleco de tri cent hazarde elektitaj virinoj el la urbo. "Ĉi tie estas ĉiaj ajn homoj, kiel aliloke;" li ŝajnis ...

 Lafcadio HEARN     Lafcadio Hearn ( 小泉八雲 Koizumi Yakumo) estis la unua eŭropano, kiu akiris la japanan civitanecon. Li kontribuis al okcidenta malkovro de la japana kulturo per multaj libroj, kaj al la japana malkovro de la okcidenta kulturo per sia instruo de la anglaj lingvo kaj literaturo en japana universitato. Ĉe stacidomo     La sepan tagon de la sesa monato, en tridek ses de Meiji. Hieraŭ, telegramo el Fukuoka anoncis ke, tie kaptita senespera krimulo, estas alkondukota por juĝo en Kumamoto, per la tagmeza trajno. Policano el Kumamoto iris al Fukuoka por prizorgi la malliberulon. Kvar jarojn antaŭe, rabistego eniris nokte iun domon ĉe la strato de la luktistoj, teruris kaj enŝnurigis la loĝantojn, kaj forprenis kelkajn valorajn aferojn. Lerte spurita de la polico, li estis kaptita post dudek-kvar horoj, antaŭ ol li eĉ povis disponi sian rabaĵon. Sed dum li estis alkondukata al policejo, li rompis siajn ŝnurojn, ekprenis la sabron de sia kapti...